Mavi Ölüm Ekranındaki Hata Kodlarını Anlamlandırma
Kısa cevap: Mavi ekranda gördüğünüz büyük harfli yazı (örneğin MEMORY_MANAGEMENT) hatanın kendisi değil, çökmenin hangi katmanda olduğunu söyleyen bir etikettir. Gerçek suçlu genellikle bir sürücü dosyası, bozuk RAM veya arızalı depolama birimidir. Doğru yaklaşım şudur: kodu not edin, minidump dosyasına bakın, ardından donanım mı yazılım mı olduğunu daraltın. Aşağıda bu süreci adım adım bulacaksınız.
Mavi ekranda tam olarak neye bakmalısınız?
Ekranda üç bilgi vardır. Üçünü de kaydedin:
- Durdurma kodu (stop code): Metin biçimindeki isim. En açıklayıcı olan budur.
- Hata veren dosya: Bazı ekranlarda "What failed:" satırında bir .sys dosyası yazar. Bu, doğrudan sürücüyü işaret eder.
- 0x ile başlayan sayı: Aynı kodun sayısal karşılığı. Arama yaparken işe yarar.
Telefonla fotoğraf çekmek en pratik yöntemdir. QR kod genelde genel bir yardım sayfasına gider, çok fazla bilgi vermez.
Sık görülen bsod hata kodu tablosu
| Kod | Muhtemel neden | İlk yapılacak |
|---|---|---|
| IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL | Hatalı sürücü, bellek erişim çakışması | Son kurulan sürücüyü geri alın |
| DRIVER_IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL | Ekranda adı yazan .sys dosyası | O dosyanın sahibi sürücüyü güncelleyin |
| MEMORY_MANAGEMENT | RAM arızası, yanlış XMP/overclock | Bellek testi çalıştırın |
| PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA | RAM veya sürücü, bazen disk | RAM testi + disk kontrolü |
| SYSTEM_SERVICE_EXCEPTION | Sistem çağrısı yapan sürücü/antivirüs | Üçüncü parti güvenlik yazılımını devre dışı bırakın |
| VIDEO_TDR_FAILURE | Grafik sürücüsü yanıt vermedi | Ekran kartı sürücüsünü temiz kurun |
| DPC_WATCHDOG_VIOLATION | SSD firmware'i, eski SATA/AHCI sürücüsü | Depolama firmware ve sürücüsünü güncelleyin |
| CRITICAL_PROCESS_DIED | Bozuk sistem dosyası | sfc ve DISM taraması |
| INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE | Disk denetleyici modu değişti, güncelleme sonrası | BIOS'ta AHCI/RAID ayarını kontrol edin |
| WHEA_UNCORRECTABLE_ERROR | Donanım seviyesi hata: CPU, güç, ısı | Overclock'u sıfırlayın, sıcaklıkları ölçün |
| KERNEL_SECURITY_CHECK_FAILURE | Bozuk veri yapısı, sürücü uyumsuzluğu | Disk ve RAM testi |
| CLOCK_WATCHDOG_TIMEOUT | İşlemci çekirdeği yanıt vermedi | BIOS güncellemesi, güç ayarları |
Minidump dosyasını okumak
Kod size yön verir, dump dosyası ise ismi verir. Sıra şöyle:
- Önce dump kaydının açık olduğundan emin olun. Sistem Özellikleri > Gelişmiş > Başlatma ve Kurtarma bölümünde "Küçük bellek dökümü" seçili olmalı.
- Çökme sonrası C:\Windows\Minidump klasörüne bakın. Tarih damgası son çökmeyle uyuşmalı.
- Microsoft Store'daki WinDbg uygulamasıyla dosyayı açın. !analyze -v komutunu çalıştırın.
- Çıktıda MODULE_NAME ve IMAGE_NAME satırlarını arayın. Genelde suçlu buradadır.
Dosya adını tanımıyorsanız internette arayın. nvlddmkm.sys ekran kartı, ndis.sys ağ, storahci.sys depolama, atikmdag.sys AMD grafik anlamına gelir.
Donanım mı yazılım mı? Daraltma sırası
- Zamanlama sorusu: Çökmeler bir güncellemeden, yeni bir programdan veya yeni bir donanımdan sonra mı başladı? Cevap "evet" ise oradan başlayın.
- Yük testi: Sadece oyun/render sırasında çöküyorsa güç kaynağı, ısı veya ekran kartı; boştayken çöküyorsa sürücü veya RAM.
- RAM: mdsched.exe ile Windows Bellek Tanılama'yı çalıştırın. Şüphe sürerse modülleri tek tek deneyin.
- Disk: Yönetici komut isteminde chkdsk C: /f /r ve SMART değerlerini kontrol edin. Disk dolmuşsa da kararsızlık olur; alan boşaltma yöntemleri bu yüzden öneml